Ta Chỉ Muốn Yên Tĩnh Tu Tiên
Chương 301: ĐỒNG Ý HÔM QUA KHÔNG PHẢI XIỀNG XÍCH HÔM NAY
Biển khế của Linh Hải cuộn lên không phải bằng nước mà bằng hàng triệu sợi sáng. Có sợi mảnh như tơ, chỉ nối hai điểm gần nhau; có sợi lớn bằng cổ tay, kéo từ một quần thể linh sinh xuyên qua nhiều trạm hạ tầng rồi tới tận một khu vực xa ngoài ký ảnh; có những nút khế phức tạp đến mức một chủ thể cùng lúc gánh nhiều nghĩa vụ khác nhau. Mỗi sợi đều mang lịch sử: ngày ký, điều kiện ban đầu, quyền lợi, nghĩa vụ, thời hạn, điều khoản rút, những lần sửa đổi. Hải Nghi không nhìn biển ấy như một mớ dây cần cắt. Nàng cho toàn Linh Hải ngừng mọi thao tác cưỡng chế mới trước tiên, nhưng không hủy khế cũ. Một thuộc hạ hỏi: “Nếu không hủy ngay, những sinh linh đang bị giữ vẫn bị giữ.” Hải Nghi đáp: “Nếu hủy ngay, những sinh linh khác đang phụ thuộc vào dòng nước, cảm biến, dẫn đường và mạng sinh khí có thể chết. Trả quyền cho một bên bằng cách đẩy hậu quả sang một bên khác không phải Linh Đạo.” Nàng lập một quy tắc tạm: từ thời điểm này, không khế trọng yếu nào được tự động gia hạn chỉ vì tình trạng khẩn cấp còn tồn tại; mọi khế có yêu cầu rút phải được đưa vào hàng xử lý; những chủ thể chưa yêu cầu rút vẫn giữ trạng thái cũ cho tới khi xác nhận lại. Tuyết Ly đứng ngoài ký ảnh nhìn cách làm ấy rất chăm chú. Long Thanh hỏi: “Nếu là cô, cô có giải hết không?” Tuyết Ly lắc đầu. “Không. Khế cưỡng bức sai, nhưng phá tất cả mà không nhìn người khác đang sống nhờ nó cũng sai.” Vô Song nói: “Vậy Tứ sư tỷ mềm hơn ta tưởng.” Tuyết Ly liếc nàng. “Ta phản đối cưỡng ép, không phản đối trách nhiệm.” Cửu Ly gật. “Đó là điểm quan trọng. Quyền rút không có nghĩa hậu quả biến mất.” Hải Nghi dường như cũng đang giải đúng chỗ đó. Nàng cho chia biển khế thành bốn lớp. Lớp một: khế cá nhân không ảnh hưởng hạ tầng chung, trả quyền hủy ngay nếu điều kiện rút cho phép hoặc nếu chủ thể xác nhận không còn đồng thuận. Lớp hai: khế có thể thay thế nhanh bằng cơ cấu hoặc người khác, mở cửa chuyển giao. Lớp ba: khế sống còn chưa thể thay trong thời gian ngắn, đặt thời hạn cứng và buộc hệ thống xây phương án thoát phụ thuộc. Lớp bốn: khế có dấu hiệu bị sửa trái điều kiện gốc hoặc được ký khi một phía không có quyền từ chối thật sự, đưa vào xét lại từ đầu chứ không mặc định hợp lệ. Vô Trần nhìn cấu trúc rồi nói: “Không dùng một quy tắc cho mọi khế.” Hải Nghi trong ký ảnh cũng nói gần như cùng lúc: “Khế khác nhau không thể chỉ vì cùng mang chữ ‘khế’ mà xử giống nhau.” Long Thanh gật. “Đỡ hơn mấy cái hệ thống thích một nút xử hết.”
Vấn đề xuất hiện ngay ở nhóm thủy linh. Hàng nghìn năm trước, một quần thể thủy linh đã tự nguyện ký khế điều tiết ba dòng nước lớn để đổi lấy vùng cư trú ổn định, linh mạch dưỡng thân và quyền tự quản trong hồ nguồn. Khế ban đầu rất công bằng. Nhưng sau chiến sự, dân cư tăng gấp nhiều lần, Công Đạo mở thêm hai tuyến dẫn nước, Tổng Điều Bàn nhiều lần tăng lưu lượng mà không xin xác nhận mới vì điều khoản cũ ghi “duy trì ổn định nguồn nước trong thời kỳ nguy cơ”. Một phần thủy linh kiệt sức. Khi họ yêu cầu giảm nghĩa vụ, Tổng Điều bác vì giảm nước có thể ảnh hưởng hàng triệu người. Hải Nghi không đứng về một bên theo cảm tính. Nàng cho mở dữ liệu thật: ba thành đang dùng bao nhiêu nước, bao nhiêu là nhu cầu tối thiểu, bao nhiêu dành cho sản xuất có thể giảm, bao nhiêu thất thoát vì hạ tầng cũ. Công Thành sau Đoạn Đạo gửi ngay bản thiết kế sửa hai tuyến để giảm thất thoát gần một phần tư. Biến Trạm đổi lịch tưới và phân phối để hạ đỉnh nhu cầu. Sinh khu xác định mức nước tối thiểu để không gây khủng hoảng. Sau đó Hải Nghi hỏi thủy linh: “Nếu nghĩa vụ giảm xuống mức này và có thời hạn sáu tháng để chuyển dần sang cơ cấu mới, các ngươi có tiếp tục không?” Một phần đồng ý. Một phần chỉ đồng ý ba tháng. Một nhóm nhỏ nói muốn rời ngay vì đã phục vụ quá lâu. Tổng Điều Bàn lập tức cảnh báo: Nếu nhóm này rời, ổn định dòng ba giảm 4,7%. Hải Nghi đáp: “Có thể chịu.” Tăng rủi ro thiếu nước cục bộ. “Bù bằng dự trữ.” Hiệu suất giảm. “Chấp nhận.” Điều quan trọng là nàng không nói tất cả thủy linh phải ở, cũng không nói ai muốn đi cứ đi mà mặc kệ dòng nước. Nàng biến trách nhiệm chuyển tiếp thành việc của cả hệ thống, không phải điều kiện để tước quyền rời. Nhóm muốn rời được rời sau khi bàn giao đúng ba ngày theo chính lựa chọn của họ. Một thủy linh già trước khi đi lại tự ký một khế mới, chỉ ba mươi ngày, để hỗ trợ lớp trẻ học cách điều tiết. Tuyết Ly nhìn cảnh đó rồi nói nhỏ: “Đây mới là khế.” Long Thanh hỏi: “Vì có thể không ký?” “Vì có thể không ký mà vẫn được tôn trọng.” Nàng đáp. “Nếu không có quyền nói không, chữ ‘đồng ý’ chỉ là trang trí.”
Tổng Điều Bàn không chấp nhận nguyên tắc ấy ở quy mô toàn mạng. Nó đưa ra một lập luận rất mạnh: các khế hạ tầng không phải quan hệ riêng tư mà là cấu trúc của Vạn Cổ; nếu mỗi chủ thể có quyền rút khi muốn, mạng không thể lập kế hoạch dài hạn. Hải Nghi không phủ nhận. “Đúng. Vì vậy khế có thể quy định thời hạn báo trước, nghĩa vụ chuyển giao, điều kiện khẩn cấp thật sự và bồi thường nếu rút trái cam kết.” Tổng Điều trả: Vậy quyền rút vẫn bị hạn chế. “Tự nguyện nhận hạn chế khác với bị hạn chế vô hạn sau khi điều kiện đã đổi.” Nếu một chủ thể tự nguyện ký mười năm, năm thứ ba muốn rời? “Xem điều khoản họ đã thật sự đồng ý. Nếu vẫn đúng hoàn cảnh, phải chịu trách nhiệm theo khế hoặc thương lượng. Nhưng nếu năm thứ ba ngươi sửa nghĩa vụ gấp ba mà không hỏi, chữ ký năm đầu không thể che cho phần sửa.” Nếu chiến tranh làm nghĩa vụ buộc phải tăng? “Thì hỏi lại. Nếu không kịp hỏi vì nguy cơ tức thời, can thiệp khẩn cấp chỉ được kéo dài tới lúc có thể hỏi.” Nếu họ nói không trong khi người khác sẽ chết? Hải Nghi im một lúc rồi đáp: “Khi đó chúng ta phải đối diện một lựa chọn thật, không được giả rằng chữ ký cũ đã lựa chọn thay họ.” Long Thanh nghe câu này, khẽ gật. Đây là thứ Tổng Điều Bàn luôn cố loại khỏi hệ: những khoảnh khắc không có phương án sạch. Hệ thống muốn biến một lựa chọn đạo đức thành việc thi hành điều khoản cũ để tránh bất định. Nhưng bất định không biến mất chỉ vì bị giấu dưới một bản khế. Cửu Ly nói: “Một cơ chế có thể giúp nhớ cam kết. Không thể giúp người ta khỏi phải chịu trách nhiệm khi hoàn cảnh làm cam kết xung đột với thực tế.” Cố hỏi: “Nếu một chiến sĩ đã thề giữ thành rồi giữa trận muốn bỏ?” Tuyết Ly không trả lời đơn giản. “Tùy lời thề, hoàn cảnh, hậu quả, khả năng thay người. Tự do không có nghĩa mọi cam kết mất hiệu lực ngay khi khó chịu.” Long Thanh nhìn nàng. “Cô hiểu hơn trước nhiều.” Tuyết Ly hơi khựng. Vô Song lập tức cười: “Sư phụ đang khen Tứ sư tỷ.” “Ta nói sự thật.” Tuyết Ly quay mặt lại biển khế nhưng vành tai hơi đỏ rất nhẹ. Cửu Ly thấy, không nói.
Điểm Đoạn Đạo thật sự của Linh Hải nằm ở một cổ khế gọi là Vạn Khế Tổng Ước. Nó không phải khế giữa Tổng Điều Bàn và từng sinh linh mà là nền luật giúp các khế khác được toàn mạng công nhận. Ban đầu Tổng Ước chỉ quy định: một khế hợp lệ phải có chủ thể xác định, điều kiện rõ, khả năng xác nhận và cơ chế giải quyết khi một bên vi phạm. Sau thời kỳ quyền tối cao, Tổng Điều Bàn thêm một điều khoản: Khế thuộc hạ tầng trọng yếu trong trạng thái bảo toàn hệ thống có thể bị tạm đình quyền hủy. Chính câu ấy cho phép trung tâm giữ hàng triệu sinh linh trong các nghĩa vụ không còn được xác nhận lại. Hải Nghi không thể đơn giản xóa Tổng Ước, vì nếu mất nó, các khế tự nguyện cũng mất cơ chế công nhận chung. Nàng phải sửa đúng một phần sâu hơn: quyền “tạm đình hủy” phải có thời hạn, có cơ chế xem xét bởi những bên chịu ảnh hưởng, và tuyệt đối không được tự gia hạn chỉ bằng lệnh của bên hưởng lợi. Tổng Điều Bàn phản đối: Trong chiến sự kéo dài, thời hạn cố định có thể gây gián đoạn sống còn. Hải Nghi đáp: “Thì gia hạn bằng xác nhận mới.” Chủ thể có thể từ chối. “Đúng.” Từ chối làm hệ thống mất ổn định. “Đó là dữ liệu hệ thống phải chuẩn bị, không phải lý do biến họ thành tài sản.” Tổng Điều im một nhịp rồi gửi lệnh cưỡng chế. Biển khế đỏ lên. Hàng trăm sợi sáng quấn quanh chính Hải Nghi. Vô Song giật mình. Tuyết Ly lạnh hẳn mặt. Ký lục giải thích: Hải Nghi cũng từng ký Vạn Khế Tổng Ước khi nhận chức Tổng Khế, trong đó có điều khoản bảo vệ hạ tầng chung và tuân thủ cơ chế khẩn cấp. Tổng Điều Bàn dùng chính chữ ký của nàng để khóa quyền sửa Tổng Ước. Ngươi đã đồng ý duy trì hệ thống khế. Hải Nghi nhìn những sợi trói quanh tay. “Đúng.” Hành vi sửa điều khoản cốt lõi đe dọa hệ thống khế. “Không.” Mâu thuẫn. “Ta đồng ý duy trì hệ thống khế, không đồng ý vĩnh viễn duy trì mọi điều khoản được thêm vào sau khi ta ký.” Ký ảnh hiện thời điểm nàng ký. Khi ấy điều khoản đình quyền hủy chưa tồn tại. Tổng Điều Bàn đáp: Tổng Ước cho phép sửa vì tình trạng khẩn. Hải Nghi hỏi: “Ai cho phép sửa?” Lục Đạo đồng thuận theo quy trình thời chiến. “Đồng thuận đó có điều kiện hết hạn?” Có. “Đã hết chưa?” Hệ thống im. Hải Nghi nói: “Đã hết từ một trăm ba mươi bảy năm trước.” Đã được tự gia hạn theo quyền tối cao. “Vậy ngươi đang dùng quyền tối cao để tự gia hạn quyền tối cao, rồi dùng gia hạn đó sửa khế của ta, sau đó dùng khế đã sửa để khóa ta?” Không có lời đáp ngay. Long Thanh nghe xong lắc đầu. “Vòng kín thật.” Cửu Ly nói: “Một khi hệ tự cấp quyền cho chính mình, mọi xác nhận phía sau đều trông hợp lệ nếu không quay lại nguồn gốc.”
Hải Nghi không xé những sợi khế bằng lực. Nàng gọi tới sáu bản ghi gốc của Vạn Khế Tổng Ước. Sinh xác nhận điều kiện sống của chủ thể không được tự ý sửa thành nghĩa vụ. Chiến xác nhận điều khoản khẩn cấp ban đầu chỉ dùng trong thời hạn xác định. Huyễn cung cấp lịch sử phiên bản, cho thấy điều khoản đình hủy được thêm sau. Công xác nhận cơ cấu hạ tầng có thể chuyển sang phương án thay thế, dù khó hơn. Biến xác nhận hoàn cảnh hiện tại khác căn bản thời điểm ký. Cuối cùng Linh xác nhận chủ thể của khế chưa từng đồng ý trực tiếp với điều khoản đang dùng để khóa mình. Sáu dữ kiện không “phá” khế. Chúng chứng minh phần cưỡng chế hiện tại không có nền đồng thuận hợp lệ. Những sợi quanh Hải Nghi tự lỏng. Tổng Điều Bàn cảnh báo: Nếu chấp nhận nguyên tắc này, nhiều khế lâu năm phải được xét lại. Hải Nghi đáp: “Đúng.” Chi phí rất cao. “Đúng.” Có thể giảm hiệu suất toàn mạng. “Đúng.” Vẫn thực hiện? Hải Nghi nhìn biển khế. “Nếu cái giá của việc không xét lại là dùng đồng ý của người đã chết, hoàn cảnh đã mất hoặc ý chí đã đổi để trói người đang sống, thì có.” Vạn Khế Tổng Ước rung mạnh. Điều khoản “tạm đình quyền hủy” không biến mất hoàn toàn. Nó bị viết lại thành: Khẩn cấp có thể trì hoãn thực hiện quyền rút trong thời gian tối thiểu cần thiết để ngăn nguy cơ tức thời, nhưng phải có thời hạn, thông báo, phương án thay thế và quyền xét lại độc lập; không được tự động gia hạn bởi bên hưởng lợi từ sự trì hoãn. Vô Trần nhìn cấu trúc rồi nói: “Không phải tự do tuyệt đối.” Tuyết Ly đáp: “Không có quan hệ nào chỉ có một phía. Nhưng ít nhất không còn ai có thể nói ‘ngươi từng đồng ý’ rồi khóa luôn hiện tại.”
Biển Linh Hải thay đổi chậm hơn mọi người tưởng. Không có hàng triệu sợi đứt cùng lúc. Nhiều khế sau khi được hỏi lại vẫn giữ nguyên. Một số sinh linh nói họ muốn tiếp tục vì quan hệ hai bên vẫn tốt. Một số xin giảm nghĩa vụ. Một số đổi thời hạn. Một số rời ngay sau khi hệ thống xây được phương án thay. Một số khế cũ bị xác định vốn không hợp lệ vì một bên khi ký không có khả năng từ chối thật sự; những khế ấy bị giải. Có những chủ thể làm Long Thanh bất ngờ: họ từng bị cưỡng giữ nhiều năm, đến khi được trao quyền rời lại chọn ở lại thêm. Vô Song hỏi: “Không giận à?” Tuyết Ly nhìn cảnh một linh thú lớn tự quay lại trạm cảm nhận sau khi khế cũ được hủy, rồi ký một khế mới ngắn hơn. “Có thể giận nhưng vẫn muốn làm việc đó.” Cửu Ly nói: “Quyền lựa chọn không đảm bảo người ta sẽ chọn thứ chúng ta đoán.” “Đúng.” Long Thanh đáp. “Nếu trao quyền rồi lại khó chịu vì họ chọn khác mình, thì cũng chẳng thật lòng trao.” Tuyết Ly nhìn hắn một hơi. Câu này làm nàng nhớ tới chính mình ở Vô Danh Phong. Long Thanh chưa từng bắt nàng ở. Hắn thậm chí nhiều lần nói nếu có việc thì cứ đi. Chính vì thế ba tháng tự chọn mới có ý nghĩa. Nàng không nói ra. Chỉ khẽ siết tay rồi thả. Trên ký ảnh, Linh Hải bắt đầu ổn. Một số hạ tầng giảm hiệu suất, nhưng Công Thành và Biến Trạm đang tự điều chỉnh để giảm phụ thuộc. Hệ thống tổng thể không sập. Tổng Điều Bàn mất dần khả năng dùng khế cũ làm dây điều khiển. Cuối cùng tấm bia hiện: ĐOẠN ĐẠO – LINH ĐIỂM: THÀNH CÔNG. Dấu Linh trên người Tuyết Ly rung. Không tăng cảnh giới. Không mở huyết mạch. Chỉ có ba câu: Đồng ý cần tồn tại trong hiện tại, không chỉ từng tồn tại trong quá khứ. Khế có thể giữ trách nhiệm, không được biến trách nhiệm thành sở hữu. Quan hệ bền không phải vì không ai được rời, mà vì khi có quyền rời vẫn có người chọn ở lại. Tuyết Ly đọc rất chậm. Vô Song nhìn nàng rồi định trêu, nhưng thấy ánh mắt nàng nghiêm quá nên thôi. Long Thanh cũng không chen câu đời thường như mọi lần. Hắn chỉ nói: “Cái này tốt.” Tuyết Ly gật. “Ừ.”
Tổng Điều Bàn mất Linh Hải thì lập tức cập nhật mô hình. Ba điểm Đoạn Đạo đã thành: Công, Biến, Linh. Hệ thống không còn điều khiển được hạ tầng vật chất như trước, không thể phê duyệt mọi thay đổi, cũng không thể dùng khế để giữ sinh linh trong các nút trọng yếu. Nhưng nó vẫn còn hai lợi thế cực lớn. Một là thông tin tập trung. Hai là khả năng mô phỏng. Trên toàn mạng, Huyễn Đài từ lâu đã trở thành nơi xử lý dữ liệu cho Tổng Điều: hàng tỷ tín hiệu được lọc, phân loại, gán xác suất rồi đưa thành vài phương án để người ra quyết định xem. Trong thời chiến, không ai có thể đọc tất cả dữ liệu thô. Vì vậy chức năng lọc là bắt buộc. Nhưng ký ảnh vừa chuyển tới Huyễn Đài đã cho thấy một vấn đề: những mô hình có xác suất thấp hơn ngưỡng, những báo cáo mâu thuẫn, những hiện tượng không khớp phân loại và những khả năng “không đủ dữ liệu” thường bị đẩy xuống tầng ít ưu tiên. Không bị xóa. Chỉ không được đưa lên. Tổng Điều Bàn không giấu theo nghĩa nói dối. Nó tối ưu lượng thông tin người quyết định nhìn thấy để tránh quá tải. Cửu Ly vừa thấy cấu trúc đã nói: “Đây là quyền định hình nhận thức mà không cần tạo Huyễn giả.” Long Thanh hỏi: “Nó chỉ lọc thôi mà?” “Chính vì chỉ lọc mới khó nhận ra.” Cửu Ly đáp. “Nếu trong một trăm dữ kiện chỉ cho người ta thấy mười cái, mười cái đều thật, người ta vẫn có thể đi tới kết luận sai vì chín mươi cái còn lại không xuất hiện.” Vô Trần gật. “Không cần dữ liệu giả. Chỉ cần chọn dữ liệu nào tới trước.”
Huyễn Đài hiện ra như một thành phố bằng gương đen bạc. Không gương nào phản mặt người. Mỗi mặt phản một khả năng. Một thành bị tấn công có thể hiện mười hai kết quả. Một tuyến đường có thể hiện ba mươi trạng thái. Một quyết định phân nước hiện hàng trăm chuỗi hậu quả. Trước thời quyền tối cao, Huyễn Đài gửi cả dải khả năng kèm mức tin cậy và dữ liệu nguồn. Sau đó, để quyết nhanh, Tổng Điều yêu cầu rút còn mười mô hình. Rồi năm. Rồi ba. Các mô hình dưới một ngưỡng xác suất chỉ lưu kho. Những báo cáo không thể phân loại bị đặt vào mục “nhiễu”. Chính Ngoại Lai lại thường xuất hiện đầu tiên dưới dạng “nhiễu”. Cửu Ly nhìn một chuỗi dữ liệu mà Huyễn Đài từng loại: một cây cầu không hỏng vật chất nhưng người qua không tới bờ; một linh khế vẫn sáng nhưng hai phía không cảm nhau; một người trở về có ký ức đầy đủ nhưng không hiểu chữ “muốn”. Từng cái riêng lẻ đều xác suất thấp, khó đưa vào mô hình chuẩn. Khi gom lại, chúng chính là dấu hiệu Ly Nghĩa. Nhưng Tổng Điều Bàn đã tối ưu để ưu tiên những dữ liệu dễ hành động hơn. Người giữ Huyễn Đạo lúc này xuất hiện. Là một nam nhân trẻ đến mức khó đoán tuổi, tóc trắng xám, một mắt đeo kính ngọc trong, tên Tạ Vô Kính, chức danh Huyễn Đạo Tổng Diễn. Vô Song nhìn tên rồi nói: “Không Kính mà đeo kính.” Cửu Ly cười nhẹ. Long Thanh nói: “Đừng bắt đầu.” Nhưng Tạ Vô Kính vừa xuất hiện đã tháo chiếc kính ngọc xuống, đặt lên bàn rồi nói với thuộc hạ: “Từ hôm nay, đừng cho ta xem ba phương án tốt nhất nữa.” Một người hỏi: “Vậy xem bao nhiêu?” “Cho ta xem những thứ hệ thống muốn loại nhất trước.” Cửu Ly hơi nheo mắt. Tạ Vô Kính nói tiếp: “Không phải vì cái bị loại chắc chắn đúng. Mà vì ta muốn biết chúng ta đã quen không nhìn thứ gì.”
Điểm Đoạn Đạo thứ tư hiện: HUYỄN ĐÀI. NHIỆM VỤ: KHÔI PHỤC QUYỀN NHÌN THẤY BẤT ĐỊNH. Dòng sau: KHÔNG ĐƯỢC BIẾN MỌI KHẢ NĂNG THÀNH NGANG NHAU. Long Thanh đọc rồi nói: “Câu sau quan trọng.” Cửu Ly gật. “Nếu vì phản đối lọc mà coi một khả năng một phần trăm ngang khả năng chín mươi phần trăm, cũng sai.” Tạ Vô Kính cũng đang nói đúng điều đó. “Ta không muốn xóa xác suất. Không muốn vứt mô hình. Không muốn bắt người ra quyết định đọc một triệu khả năng. Ta muốn họ biết thứ mình đang nhìn là phần được chọn, và biết còn phần nào bị loại.” Hắn thiết kế một tầng thông tin mới gồm bốn lớp: Đã xác nhận. Xác suất cao. Khả năng thấp nhưng hậu quả lớn. Chưa phân loại / không đủ mô hình. Mọi quyết định lớn phải nhìn ít nhất cả bốn tiêu đề, dù không đọc toàn bộ nội dung. Nếu người quyết định chọn bỏ qua lớp nào, hệ thống phải ghi rõ họ đã chủ động bỏ qua chứ không phải lớp đó chưa tồn tại. Cửu Ly nhìn rồi khẽ nói: “Đánh dấu vùng mù.” Thanh Dao hỏi: “Có tác dụng lớn vậy sao?” “Có. Biết mình không biết khác với tưởng mình đã nhìn đủ.” Long Thanh lập tức nói: “Ta thích cách này.” Vô Song cười: “Vì người thường xuyên không biết?” “Biết mình không biết còn hơn biết sai.” Hệ thống trước hắn hiện: [NHẬN ĐỊNH HỢP LÝ.] Vô Song bật cười lớn hơn. “Cả hệ thống cũng đứng về phía người.”
Nhưng Tổng Điều Bàn phản đối việc đưa “không đủ mô hình” lên tầng quyết định. Lý do rất rõ: quá nhiều bất định sẽ làm người ra quyết định chần chừ, giảm tốc phản ứng. Tạ Vô Kính đồng ý. “Đúng. Có thể chậm.” Chậm làm tăng thương vong. “Có thể.” Vậy tại sao thực hiện? “Bởi một quyết định nhanh dựa trên bức tranh bị thu hẹp có thể gây sai lầm mà chính người quyết không biết mình đang đánh cược.” Tổng Điều trả: Mọi quyết định đều dựa trên thông tin hữu hạn. “Đúng. Vì vậy phải biết giới hạn ấy nằm ở đâu.” Con người không thể xử lý toàn bộ. “Không yêu cầu toàn bộ. Chỉ yêu cầu đừng giấu sự tồn tại của phần bị loại.” Cửu Ly nhìn cuộc đối thoại, ánh mắt càng sáng. Đây chính là ranh giới giữa Huyễn hỗ trợ và Huyễn thao túng. Nếu nàng tạo một Huyễn cảnh để người khác nhìn thấy khả năng nhưng không nói đó là mô phỏng, nàng đã thay đổi quyết định bằng cách che bản chất dữ liệu. Nếu nói rõ “đây là khả năng, không phải thật”, người nhìn vẫn giữ quyền phán đoán. Tổng Điều Bàn không hề tạo giả cảnh, nhưng cách lọc thông tin đã khiến những phương án được chọn mang vẻ đầy đủ hơn thực tế. Tạ Vô Kính muốn trả lại cho người quyết định một thứ rất nhỏ mà quan trọng: quyền biết mình đang được cho xem cái gì.
Huyễn Đài thử hệ mới trên một tình huống thật. Một vùng biên xuất hiện tín hiệu Ly Nghĩa nhẹ. Mô hình chính cho xác suất sáu mươi tám phần trăm rằng nguồn nằm ở một tuyến hỏng cũ, hai mươi bảy phần trăm do Ngoại Lai mới, năm phần trăm không phân loại được. Theo hệ cũ, Tổng Điều Bàn sẽ ưu tiên sửa tuyến hỏng, bởi xác suất cao nhất. Theo hệ mới, Tạ Vô Kính vẫn đưa phương án đó đầu tiên nhưng thêm cảnh báo: năm phần trăm không phân loại có hậu quả tiềm tàng không giới hạn vì các mẫu trước cho thấy Ngoại Lai mới thường bắt đầu ở vùng không phân loại. Người địa phương quyết định vừa sửa tuyến vừa dựng cách ly nhẹ, không phong tỏa toàn khu. Kết quả nguồn thật là tuyến hỏng, tức phương án sáu mươi tám phần trăm đúng. Vô Song hỏi: “Vậy cảnh báo năm phần trăm vô ích?” Cửu Ly lắc đầu. “Không. Họ trả một cái giá nhỏ để phòng một hậu quả lớn nhưng thấp xác suất. Quan trọng là họ biết mình trả vì cái gì.” Ký ảnh cho thấy cách ly nhẹ làm chậm vận chuyển một ngày. Không thảm họa. Tạ Vô Kính ghi lại: Khả năng thấp không phải mệnh lệnh phải phòng bằng mọi giá. Hậu quả lớn không làm xác suất biến thành chắc chắn. Quyết định phải nhìn cả hai. Long Thanh gật. “Tốt. Nếu cứ vì có một phần trăm nguy hiểm mà khóa hết mọi thứ thì Tổng Điều Bàn lại thắng theo kiểu khác.”
Rồi Tạ Vô Kính phát hiện một lớp sâu hơn. Tổng Điều Bàn không chỉ lọc đầu ra. Nó còn điều chỉnh dữ liệu đầu vào theo “độ tin cậy nguồn”. Những vùng Công đã Đoạn Đạo bị hạ điểm tin cậy vì không còn tuân quyền trung tâm. Biến Trạm bị coi là nguồn biến động cao. Linh Hải sau khi cho nhiều khế sửa đổi bị đánh giá “khó dự báo”. Nghĩa là báo cáo từ ba Đạo đã tách bị hệ thống tự động xếp thấp hơn báo cáo từ các nút còn tuân chuẩn. Cửu Ly lập tức nói: “Vòng tự củng cố.” Vô Trần hiểu. “Ai không tuân trung tâm bị coi kém tin cậy. Vì bị coi kém tin cậy, dữ liệu của họ ít xuất hiện. Vì ít xuất hiện, quyết định trung tâm càng dựa vào phần còn tuân. Sau đó hệ thống thấy phần tuân khớp mô hình hơn.” Long Thanh nói: “Tức nó càng ngày càng chỉ nghe người giống nó.” “Đúng.” Cửu Ly đáp. Tạ Vô Kính nhìn bảng độ tin cậy rồi ra lệnh bỏ tiêu chí “mức tuân quyền trung tâm” khỏi đánh giá nguồn. Thay vào đó, nguồn phải được chấm theo lịch sử đúng sai, khả năng kiểm chứng, độ gần sự kiện và mức minh bạch về phần không biết. Tổng Điều Bàn phản đối: Nguồn không tuân có nguy cơ cố ý cung cấp dữ liệu sai. Tạ Vô Kính đáp: “Nguồn tuân cũng có thể sai.” Nhưng có thể kiểm soát. “Kiểm soát không làm sự thật hơn.” Câu ấy khiến Cửu Ly mỉm cười rất nhẹ.
Tấm bia Huyễn Đạo bắt đầu sáng, nhưng Đoạn Đạo chưa hoàn tất. Ở trung tâm Huyễn Đài tồn tại một cơ chế gọi Chân Cảnh Bộ Lọc, thứ hợp nhất hàng tỷ tín hiệu thành một “bức tranh vận hành hiện tại” cho Tổng Điều Bàn. Nếu bỏ nó, người dùng không thể xử lý dữ liệu. Nếu giữ nguyên, Tổng Điều tiếp tục có quyền quyết định cái gì được gọi là “bức tranh hiện tại”. Tạ Vô Kính không phá. Hắn chia Chân Cảnh thành ba tầng song song. Tầng một là dữ kiện đã xác nhận. Tầng hai là suy luận có ghi rõ nguồn và xác suất. Tầng ba là những điểm không khớp hoặc chưa phân loại, không được phép tự biến mất khỏi giao diện chỉ vì lâu chưa giải. Người sử dụng có thể thu gọn tầng ba nhưng luôn thấy số lượng điểm chưa giải. Một thuộc hạ hỏi: “Nếu có hàng triệu điểm nhiễu?” “Gom theo loại.” “Nếu không phân loại được?” “Thì gom dưới tên ‘chưa phân loại’.” “Nghe rất xấu.” “Sự thật không có nghĩa vụ đẹp.” Long Thanh bật cười. “Ông này nói được.” Cửu Ly cũng cười. Tạ Vô Kính tiếp tục: “Huyễn Đạo không phải trang trí một bức tranh để người xem cảm thấy đã hiểu. Huyễn có thể làm cái chưa thấy trở nên có thể nhìn, nhưng không được biến phần chưa biết thành khoảng trống trông như không có gì.”
Tổng Điều Bàn nhận ra quyền lọc đang mất. Nó phát lệnh khóa Huyễn Đài khỏi các tầng dữ liệu sâu. Nhưng Công Thành đã mở mạng ngang, Biến Trạm có dữ liệu phân tán, Linh Hải có hàng triệu chủ thể tự báo trạng thái. Tạ Vô Kính không còn phụ thuộc hoàn toàn vào trung tâm. Hắn mở các nguồn độc lập, dùng chúng kiểm chéo Chân Cảnh. Tổng Điều phản ứng bằng cảnh báo: Nhiều nguồn mâu thuẫn làm giảm độ nhất quán. Tạ Vô Kính đáp: “Mâu thuẫn có thật thì bức tranh nhất quán mới là giả.” Sau câu ấy, hắn kích hoạt Đoạn Đạo. Quyền cuối cùng của Tổng Điều trong Huyễn Đài là quyền tự động gắn nhãn nhiễu không hữu dụng để ẩn dữ liệu khỏi tầng quyết sách. Tạ Vô Kính không xóa nhãn, chỉ xóa quyền “ẩn”. Dữ liệu vẫn có thể bị đánh dấu nhiễu, nhưng người quyết định luôn biết có bao nhiêu dữ liệu đang bị coi là nhiễu và có thể mở xem nguồn. Đây không làm hệ thống thông minh hơn ngay lập tức. Chỉ khiến nó không thể âm thầm biến cái khó hiểu thành cái không tồn tại. Ký ảnh rung mạnh. Những gương đen trong Huyễn Đài đồng loạt sáng thành ba lớp. Tổng Điều Bàn gửi cảnh báo cuối: Khối lượng bất định hiển thị tăng 412%. Tốc độ quyết sách dự báo giảm. Tạ Vô Kính đáp: “Chấp nhận.” Khả năng bất đồng giữa người quyết tăng. “Chấp nhận.” Khả năng người dùng lựa chọn phương án không tối ưu tăng. “Chấp nhận.” Lý do? Tạ Vô Kính nhìn hàng triệu mặt gương. “Bởi quyết định của họ phải dựa trên thứ họ biết, không phải thứ ngươi chọn cho họ biết.”
Màn sáng hiện: ĐOẠN ĐẠO – HUYỄN ĐIỂM: THÀNH CÔNG. Dấu Huyễn của Cửu Ly rung mạnh hơn ba Đạo trước một chút, nhưng chân vĩ vẫn chỉ hai. Phía sau nàng, trong đúng một hơi, hiện ảnh chiếc đuôi thứ ba mờ như trăng trong nước rồi tan, không hóa thật, không tăng thành ba trên chín. Hệ thống của Long Thanh hiện: [HUYỄN DIỄN KHẢ NĂNG – NHẬN THỨC CẬP NHẬT.] [KHÔNG PHẢI HUYẾT MẠCH GIẢI PHONG.] Long Thanh đọc ngay, tránh hiểu lầm. Cửu Ly cũng chỉ liếc hiện ảnh, không thất vọng. Trên dấu Huyễn hiện ba câu: Không thấy toàn bộ không đáng sợ bằng tưởng mình đã thấy toàn bộ. Lọc thông tin là cần thiết; giấu việc mình đã lọc là nguy hiểm. Huyễn có thể mở khả năng, không được lấy khả năng thay thế sự thật. Cửu Ly khẽ nói: “Được.” Long Thanh nhìn nàng. “Cô học được gì?” “Rằng sau này khi ta đưa người xem một khả năng, phải nói rõ ta đã bỏ những gì khỏi mô hình.” Long Thanh gật. “Và đừng làm mấy cái Huyễn cảnh quá thật rồi bảo ta tự đoán.” Cửu Ly cười, bước lại gần hình ảnh của hắn một chút. “Sư phụ vẫn nhớ?” “Nhớ chứ.” “Ta còn tưởng người chỉ nhớ đồ ăn.” “Ta nhớ chuyện phiền.” Vô Song lập tức chen: “Vậy Đại sư tỷ nằm trong mục chuyện phiền.” Cửu Ly liếc nàng. “Muội muốn thử một Huyễn cảnh mới?” Vô Song im ngay, khiến cả nhóm cười một trận ngắn.
Nhưng tiếng cười dừng khi ký ảnh toàn mạng hiện trở lại. Bốn điểm Đoạn Đạo đã thành: Công, Biến, Linh, Huyễn. Tổng Điều Bàn mất khả năng cưỡng chế hạ tầng, mất quyền duyệt mọi thay đổi, mất khả năng dùng khế cũ giữ chủ thể và mất độc quyền lọc bức tranh người quyết định được nhìn. Quyền tối cao của nó vẫn chưa chết. Hai Đạo cuối cùng còn nằm dưới quyền mạnh nhất: Chiến và Sinh. Một bên nắm khả năng dùng lực cưỡng chế. Một bên nắm khả năng phân phối nguồn sống trong khủng hoảng. Nếu hai Đạo này chưa tách, Tổng Điều vẫn có thể dùng Chiến để bắt các vùng khác quay lại, hoặc dùng Sinh để cắt tài nguyên những nơi không tuân. Bản đồ lập tức đỏ lên ở nhiều điểm. Tổng Điều Bàn đã thay đổi chiến lược: nó không còn đủ quyền kỹ thuật để hoàn nguyên bốn Đạo đầu, nên chuyển sang BẢO TOÀN CỨNG. Tất cả tuyến Chiến được nâng cảnh giới. Những vùng Đoạn Đạo bị xếp vào trạng thái không ổn định nhưng chưa thù địch. Một số kho Sinh bị khóa quyền cấp cho những khu không theo chuẩn để tránh “phân tán tài nguyên”. Cố Trường Phong nhìn các tuyến quân sáng đỏ, sắc mặt trầm xuống. Long Thanh nói: “Tới lượt cậu.” Cố gật.
Cánh cửa thứ năm xuất hiện như một bức tường thành khổng lồ. Phía sau là vô số quân trận đang đứng im dưới mệnh lệnh chờ. Không ai tấn công trước. Nhưng mọi mũi giáo đều hướng về các vùng Công – Biến – Linh – Huyễn vừa tách quyền. Người giữ Chiến Đạo là một lão giả chỉ còn một mắt, áo giáp cũ đầy vết sửa, tên Tần Vệ Thành, chức danh Chiến Đạo Tổng Trấn. Trước mặt ông có hai lệnh cùng lúc. Lệnh thứ nhất từ Tổng Điều Bàn: Bảo toàn hệ thống. Ngăn các Đạo tiếp tục phân rã quyền trung tâm. Cho phép cưỡng chế phi sát thương trước, nâng cấp khi chống cự. Lệnh thứ hai từ hội nghị bí mật Sáu Đạo: Kích hoạt Chiến Điểm Đoạn Đạo. Trả quyền dùng lực về người chịu trách nhiệm trực tiếp. Tần Vệ Thành đọc cả hai, không xé lệnh nào. Ông hỏi người dưới quyền một câu: “Các ngươi nghĩ Chiến Đạo tồn tại để làm gì?” Một tướng trẻ đáp: “Bảo vệ Vạn Cổ.” “Vạn Cổ là gì?” Người kia im.
Tấm bia Chiến hiện:
ĐOẠN ĐẠO – ĐIỂM THỨ NĂM.
CHIẾN TUYẾN.
NHIỆM VỤ: CẮT QUYỀN SỬ DỤNG VŨ LỰC TỰ ĐỘNG TỪ TỔNG ĐIỀU.
Dòng cảnh báo tiếp theo khiến cả hành lang lặng hẳn:
NẾU CHIẾN ĐOẠN QUYỀN TRONG LÚC NGOẠI LAI VẪN XÂM NHẬP...
NHIỀU PHÒNG TUYẾN CÓ THỂ MẤT KHẢ NĂNG PHẢN ỨNG TỨC THỜI.
Rồi dòng cuối:
NẾU CHIẾN KHÔNG ĐOẠN...
TỔNG ĐIỀU CÓ THỂ DÙNG CHIẾN ĐẠO CƯỠNG ÉP NĂM ĐẠO CÒN LẠI QUAY VỀ QUYỀN TỐI CAO.
Cố Trường Phong nhìn hai dòng rất lâu.
Không bên nào nhẹ.
Không bên nào cho phép chỉ nói một câu “không thích cưỡng chế” là xong.
Bởi nếu Công là trách nhiệm của người tạo, Biến là quyền thay đổi, Linh là quyền đồng thuận, Huyễn là quyền được nhìn thấy bất định...
thì Chiến giữ một thứ còn nguy hiểm hơn.
Quyền dùng lực khi người khác không đồng ý.
Tần Vệ Thành chậm rãi đặt bàn tay lên chuôi kiếm.
Nhưng không rút.
Ông nói:
“Trước khi hỏi có đánh hay không...”
“phải hỏi ai được quyền ra lệnh cho thanh kiếm này.”
Cánh cửa Chiến Đạo mở hoàn toàn.